Nieuwsflits

Sterrenstof: een schitterende academielezing

geplaatst op: 20-02-2015
Er zijn maar weinig mensen die humoristisch en wetenschappelijk verantwoord en bij vlagen zelfs filosofisch en poëtisch over het ontstaan van de aarde kunnen spreken voor een breed publiek. Govert Schilling deed dit meer dan enthousiast tijdens zijn academielezing op De Nassau en de toehoorders hingen een uur lang aan zijn lippen.

Na een muzikale introductie door Max Vermeeren op gitaar met zes (!) lieftallige zangeressen introduceerde Marc Feringa de wetenschapsjournalist en sterrenkundige naar wie zelfs de planetoïde Govert is vernoemd. Govert Schilling zou gaan vertellen hoe iets uit niets kan ontstaan en waarom er die jacht op een tweede aarde is.

Schilling besprak in hoog tempo de meest uiteenlopende onderzoeksvragen van sterrenkundigen en hun steeds veranderende inzichten. Het bijzondere van deze academielezing was dat het om echte bètawetenschap ging, maar dat Schilling daarbij ons op levensbeschouwelijke inzichten bracht.

Zo liet hij zien dat de aarde eigenlijk niets voorstelt naast Jupiter en de zon: een miljoen aardbollen passen in de zon. Eigenlijk is de aarde maar Jan Modaal in het melkwegstelsel. Het aantal zandkorrels op aarde is immers kleiner dan het aantal sterren en de aarde zou niet eens te zien zijn als we een foto konden maken van het melkwegstelsel. Ook dat kan weer gerelativeerd worden als we bedenken dat er 400 miljard sterren zijn, waarvan de zon er maar één is.

Nadat Schilling de zaal had verteld dat de aarde en de mens nog zo jong zijn in het 14 miljard jaar oude heelal, maakte hij duidelijk dat de aarde en alles erop, inclusief de mens, voortgekomen is uit klontjes in de oersoep. Via supernova-explosies wordt de interstellaire ruimte vervuild met zware elementen, ofwel sterrenstof.

Als dat hier en toen kon, waarom kan het niet daar en nu? Deze vraag heeft veel sterrenkundigen, zoals Lowell, geobsedeerd. Schilling toonde in dit gedeelte van zijn lezing aan dat mensen hun beeld projecteren op mogelijk leven op andere planeten. Wij willen een tweede aarde vinden in het heelal, inclusief een intelligente en zelfs vredelievende bevolking.

Hoe de sterrenkundige wereld onderzoekt of er leven is op andere planeten was het laatste onderwerp van Schilling. Onder andere de Keppler-telescoop zal volgens hem zeker ergens in het heelal leven laten zien, al zal dat nooit leven zoals op onze aarde zijn, want de evolutie heeft niet een vooraf afgesproken doel. Govert Schilling deed op deze avond iedereen beseffen dat er leven op andere planeten moet zijn en dat het zoals alles op onze planeet is ontstaan uit sterrenstof.

Extra foto's