Nieuwsflits

IS? Wortels van de waanzin

geplaatst op: 11-12-2015
Een doorsnee geïnteresseerde volger van het nieuws kijkt ontzet en met een westerse blik naar wat zich in de avond en nacht van 13 november in Parijs heeft voorgedaan. Ontdaan over het aantal doden en ontdaan over hoe iedereen zomaar slachtoffer kan worden van terrorisme. Paul Lemmens nam de collega's vorige week mee op een zoektocht naar de wortels van de waanzin van IS.

John Borgman leidde de bijeenkomst om half vier in lokaal 179 in met een klein verhaaltje. "Drie dagen na de aanslagen in Parijs zaten we in de pauze bij elkaar en waren de aanslagen het onderwerp van gesprek. Ik vroeg aan Paul (Lemmens) of de jihadisten te vergelijken zijn met de kruisvaarders van de middeleeuwen, waarop een woordenstroom van vijf minuten volgde. Hij gaf een antwoord dat zoveel nieuwsgierigheid opriep, dat wij Paul hebben verzocht de vraag nog uitgebreider te beantwoorden voor alle collega's die in een pittige geschiedenisles geïnteresseerd waren."

Paul brengt jaartallen, politieke keuzes en gebeurtenissen zo met elkaar in verband, dat je aan het eind van zijn college wel gelooft dat IS ervan overtuigd moet zijn met de aanslagen in Parijs een zeer geslaagde operatie te hebben uitgevoerd.

Lemmens spuit heel veel feiten, namen en verdragen en stelt dat het ultieme breekpunt in de geschiedenis de Eerste Wereldoorlog is. Essentieel om iets van begrip te krijgen voor de ontwikkelingen in het Midden-Oosten is dat aan het einde van de Eerste Wereldoorlog het einde van het Ottomaanse Rijk een feit was. De Britten en de Fransen kwamen toen onder leiding van Sykes en Picot tot een geheim verdrag om het Midden-Oosten te verdelen, waar de Russen en de Italianen mee instemden. De plannen zijn nooit helemaal uitgevoerd, omdat de Russische revolutie een spaak in het wiel stak, maar er zijn in het Midden-Oosten willekeurige grenzen getrokken. In die tijd is ook besloten de staat Israël op te richten. Tel op: de grenzen die op geen enkele wijze de natuurlijke grenzen tussen volkeren respecteerden, de wijze waarop Israël zich de afgelopen eeuw heeft gehandhaafd, de oorlog van Amerika met Irak die het land in een totale chaos achterliet....en er is een voedingsbodem voor extremisme.
De jihadistische beweging IS begon in Irak, maar kon zich door de poreuze grenzen makkelijk mengen met stamgenoten in Syrië. Daar had Assad genoeg aan zijn eigen beslommeringen om zich ook nog eens met IS te bemoeien en IS kon groeien. IS is nu een groep om rekening mee te houden. Veel kan deze niet uitrichten tegen het rijke, alom aanwezige westen, maar het ontregelen van de westerse maatschappij lukt af en toe wel.

Voor wie in de problematiek geïnteresseerd is zijn er twee boeken zeer de moeite waard. 'De gouden eeuwen van Andalusië' van Maria Rosa Menocal en 'Theater van de angst' van Beatrice de Graaf.

Er was applaus voor Paul Lemmens’ verhelderende historische relaas. Tegelijkertijd roept de problematiek in het Midden-Oosten zoveel vragen op, dat je naast de historische invalshoek graag nog de godsdienstige, psychologische en sociale kanten belicht wil zien.