Nieuwsflits

EPO, een medicijn tegen langzaam fietsen?

geplaatst op: 08-04-2016
Op dinsdag 5 april ontving De Nassau professor doctor Adam Cohen, klinisch farmacoloog. Hij sprak over de werking van medicijnen en genotsmiddelen en wat het lichaam zelf voor elkaar krijgt zonder dat er iets wordt toegediend. Daaraan voorafgaand stond de zang van Wies van Middelkoop garant voor een prettig binnenkomen.

De behoefte van mensen aan middelen die genezing, of tenminste verlichting en hoop bieden, is volgens Cohen een constante in de geschiedenis van de medicijnen. Grappig is te horen wat de Romein Plinius voor krachten toedichtte aan de komkommer, tenminste als het een witte was: die zou het zwanger worden stimuleren en ervoor zorgen dat de bevalling goed verliep. Elke niet opgeleide eenentwintigste-eeuwer hoort dat het flauwekul is, maar ziet zijn eigen valkuilen niet. Nog steeds willen wij geloven in de heilzame werking van pilletjes en zalfjes die van alles beloven, maar niets doen. Het is ook een verleidelijk idee dat je ongeacht levensstijl en leeftijd altijd rimpelloos, gezond, vitaal, potent en slank zou kunnen blijven.
Toch wist de oude Plinius al dat er werkzame stoffen waren, opium bijvoorbeeld, en alcohol. Tot eind 18e eeuw was het een kwestie van trial and error, maar toen kwam het eerste echte geneesmiddel. Adam Cohen legde uit hoe William Withering dat medicijn vond via klachten van een patiënt en geruchten over een vrouw die dergelijke klachten bestreed met vingerhoedskruid. Vanaf die tijd leren chemici uit biologische sappen moleculen halen, die in het menselijk lichaam reacties veroorzaken die de mens kunnen genezen. Soms zijn die medicijnen heel goedkoop, bijvoorbeeld paracetamol. Soms zijn ze heel duur, zoals een pil tegen taaislijm die duizend euro per pil kost en een ton voor een behandeling van drie maanden. De discussies die dat oproept kennen we allemaal, maar het mag duidelijk zijn dat iedereen die baat heeft bij dure medicijnen, die ook wil.

'Omdat er geen pauze is,' zei Cohen, 'gaan we nu praten over drugs.' Of de zaal wel eens bungeejumpte? En of we wisten waarom we zoiets willen doen? De verklaring is eenvoudig: het lichaam maakt dan dopamine aan en dat geeft een lekker gevoel. Dat fysieke beloningssysteem werkt alleen als je risico's neemt. Die kick krijgt iedereen die risico's liever mijdt ook met drugs, alcohol en nicotine. Een ander verhaal is het bij EPO, eufemistisch omschreven als een middel tegen langzaam fietsen. Het maakt rode bloedcellen, maar Cohen betwijfelt of het echt effect heeft. Een gewone wielrenner wordt er zeker geen topper van. Binnenkort doet hij mee aan een experiment met fietsers: de helft krijgt EPO, de helft een placebo en dan de Mont Ventoux op. Wellicht krijgen we meer inzicht.

Gelukkig is de wetenschap het stadium van piskijken voorbij en brengt de farmacologie steeds meer geneesmiddelen die genezen. Toch lijken EPO-gebruikers en Dr.Vogelslikkers nauwelijks verder dan de oude Romeinen. We kennen de middelen graag magische krachten toe, maar het beste geneesmiddel is volgens Cohen vooral te vinden in hoe we met elkaar omgaan.

Adam Cohen wilde voor zijn lezing liever geld voor het goede doel dan zelf betaald worden. Het leek of hij zijn conclusie bewees toen hij de cheque ontving voor de Stichting Bootvluchteling. We zagen het echt: het gaf hem een kick, hij voelde zich lekker zonder ook maar het minste pilletje. Misschien hielpen de wijn en onze charmante academiecoördinator Arjette Eijlders ook nog een beetje.

Extra foto's